Poprawna diagnoza spektrum autyzmu oraz ADHD, czyli zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi jest tak ważna, ponieważ im szybciej do niej dojdzie, tym większa szansa danej osoby na to, aby nauczyć się funkcjonowania w społeczeństwie oraz rozumienia własnych emocji i zachowania. W rzeczywistości jednak do diagnozy często dochodzi bardzo późno lub nie dochodzi do niej wcale. Dzieje się tak m.in. z powodu wielu punktów stycznych między tymi zaburzeniami. Przedstawiamy, jakie są najistotniejsze podobieństwa, a także różnice między ADHD a autyzmem.
Czym jest ADHD, a czym spektrum autyzmu (ASD)?
Pod pojęciem ADHD rozumie się zaburzenia dotyczące przede wszystkim koncentracji uwagi, nadmiernej impulsywności oraz nadaktywności. Osoby, które się z nim zmagają, łatwo się rozpraszają, zapominają o swoich obowiązkach, a także mają trudności w pozostaniu w jednym miejscu przez dłuższy czas. Mogą zachowywać się w sposób nieprzemyślany, z wybuchami złości i frustracji.
Spektrum autyzmu kojarzone jest natomiast przede wszystkim z opóźnieniami rozwojowymi dotyczącymi mowy, komunikacji, czy nawiązywania relacji społecznych. Najczęstsze objawy to m.in. brak gestów i mimika, ograniczona liczba słów, trudności w rozumieniu kontekstu społecznego, brak zainteresowania innymi osobami, silna potrzeba rutyny, czy nadwrażliwość na bodźce.
Profesjonalna diagnoza spektrum autyzmu, a także diagnoza ADHD dzieci wykonywana jest w Warszawie w ZINTEGROWANI Centrum Diagnozy i Terapii.
Objawy – podobieństwa i różnice
Warto pamiętać o tym, że przytoczone powyżej objawy należą do najczęstszych, lecz niejedynych. Wiele z nich jest w rzeczywistości podobnych do siebie, co generuje trudności w postawieniu właściwej diagnozy. Jedną z ważniejszych kwestii w temacie spektrum autyzmu a ADHD jest to, że obydwa zaburzenia dotykają wielu tych samych sfer życia pacjenta. Osoby nimi dotknięte mają problemy z rozpoznawaniem oraz kontrolowaniem własnych emocji. Dzieci z zaburzeniami zachowują się inaczej niż swoi rówieśnicy i mogą mieć problemy z nawiązywaniem z nimi kontaktów oraz radzeniem sobie w szkole – zarówno pod względem społecznym, jak i samej nauki. W obydwu przypadkach pacjenci mogą mieć również zaburzenia sensoryczne dotyczące odczuwania bodźców, a także reakcji na nie.
Diagnoza – jak rozróżniać ADHD i ASD?
Kluczowe dla odpowiedniej diagnozy ADHD oraz ASD jest to, aby dziecko jak najwcześniej trafiło do specjalisty. Szybsze postawienie diagnozy, to większa szansa na wdrożenie odpowiednich zmian w życiu dziecka, a także całej rodziny, aby zaburzenie w jak najmniejszy sposób wpływało negatywne na codzienne funkcjonowanie.
Czym różni się ADHD od spektrum? Choć w temacie ADHD a ASD występuje wiele podobieństw, różnice mogą dotyczyć np. natężenia poszczególnych objawów oraz mechanizmów ich występowania. Ważne, aby zostało to ocenione przez wykwalifikowaną osobę. Występują też istotne różnice między ASD i ADHD u dzieci i dorosłych, ponieważ osoby dorosłe mają już większą świadomość i dojrzałość emocjonalną, przez co są w stanie maskować niektóre z symptomów. Po diagnozie wdrażane są adekwatne środki pomocy – psychoterapia dziecka lub dorosłego, trening umiejętności społecznych, psychoedukacja rodziców, a także, zgodnie z zaleceniami odpowiedniego lekarza – farmakoterapia.
FAQ
Czy da się pomylić ADHD ze spektrum autyzmu?
ADHD bywa mylone ze spektrum autyzmu, ponieważ wiele objawów dotyczy tych samych sfer życia pacjenta. Zaburzenia te mogą też współwystępować ze sobą, co również generuje ryzyko, że postawiona diagnoza będzie niepełna. Z tego powodu zaleca się, aby każdorazowo udać się po wsparcie do wyspecjalizowanego centrum diagnostycznego.
Jak odróżnić ADHD od autyzmu?
Do odróżnienia ADHD od autyzmu niezbędne jest przeprowadzenie specjalistycznego wywiadu, a także obserwacji pacjenta. W razie potrzeby stosowane są również kwestionariusze i testy psychologiczne.
